|
Echelon: Kamer wil ongericht afluisteren aan banden leggen
DEN HAAG/BRUSSEL - De Tweede Kamer wil dat ongericht
opvangen en ontcijferen van telefoon-, fax- en e-mailverkeer aan
banden wordt gelegd.
De fracties zijn verontrust over de technische
ontwikkelingen die het mogelijk maken dat bedrijven, veiligheids-
en inlichtingendiensten of criminelen op grote schaal spraak- en
tekstberichten kunnen onderscheppen.
De Kamer liet zich maandag bijpraten over het zogenoemde
Echelon-netwerk. Dit Amerikaans-Britse spionagesysteem, waarvan de
Nederlandse regering het bestaan lange tijd niet wilde erkennen,
maakt het mogelijk om via satellietschotels en grondstations
miljoenen berichten op te vangen. De informatie kan vervolgens aan
de hand van trefwoorden worden gezeefd, zodat een bescheiden
hoeveelheid relevante berichten overblijft.
Nederlands station
De Britse onderzoeker D. Campbell denkt dat er wereldwijd
mogelijk tweehonderd stations zijn die permanent de ether afspeuren
op signalen. Ook Nederland heeft een dergelijke post, in het
Groningse Zoutkamp, zo liet hij de Kamer weten.
Er wordt volgens
hem internationaal gefilterd op allerlei informatie, variërend van
terrorisme, criminaliteit, bedrijfsgegevens tot aan de paus en
internationale (hulp)organisaties als het Rode Kruis en Amnesty
International.
In het nieuwe wetsvoorstel Inlichtingen- en Veiligheidsdienst,
dat nog door de Tweede Kamer moet worden behandeld, krijgt de BVD
de mogelijkheid om te participeren in netwerken als Echelon.
Informatie 'via de lucht' mag de dienst opslaan en op trefwoorden
onderzoeken. Volgens deskundigen van onderzoeksbureau Jansen &
Jansen zet de nieuwe wetgeving de deur daarmee ook juridisch
wagenwijd open voor grootscheepse afluisterpraktijken.
Cryptografie
Berichten zijn via cryptografie vrij eenvoudig te verhaspelen.
Dit is een effectieve en niet zeer ingewikkelde methode tegen
afluisteren, maar de overheid is er terughoudend mee, zegt M.
Wesseling van de privacyorganisatie Bits of Freedom. Politie- en
inlichtingendiensten hebben er juist belang bij dat telefoon- en
dataverkeer makkelijk af te luisteren blijft.
Volgens politicoloog C. Wiebes van de Universiteit van Amsterdam
loopt de grootscheepse inbreuk op de privacy van burgers door de
gigantische omvang van het communicatieverkeer niet zo'n vaart.
Wereldwijd zijn er 1,1 miljard telefoonaansluitingen en zeshonderd
miljoen internetgebruikers. Naar verhouding wordt slechts een zeer
klein deel van de berichten eruit gevist, aldus Wiebes.
Europees onderzoek
Een speciale commissie van het Europees Parlement doet eveneens
onderzoek naar Echelon. Zij is maandag begonnen met hoorzittingen.
Ze sprak daarbij het eerst met Campbell, die in 1998 een
geruchtmakend rapport over Echelon naar buiten bracht. Campbell
overhandigde de commissie nieuw bewijsmateriaal over het
spionagenetwerk.
Verder sprak de commissie maandag met enkele Duitse en Deense
journalisten die onderzoek hebben gedaan naar afluisterpraktijken.
Zij zal dinsdag ook de Nederlandse journaliste José Klaver van NRC
Handelsblad horen.
De commissie, waarvan ook de Nederlanders Plooij (VVD), Wiersma
(PvdA) en Van Velzen (CDA) deel uit maken, is al sinds september
bezig met haar onderzoek. Het gaat niet om een officiële
enquêtecommissie. Daarvan is afgezien omdat het europarlement
getuigen toch niet kan sommeren om te verschijnen.
Overigens kan de Europese Unie geen maatregelen nemen tegen
afluisterpraktijken. De bevoegdheid daartoe blijft voorbehouden aan
de afzonderlijke lidstaten.
bron: http://www.nu.nl/
|
