|
De techno-crimineel;
Politie en justitie lijken nauwelijks nog in staat topcriminelen te grazen te
nemen. Grote boeven als de onlangs doodgeschoten Sam Klepper bewapenen zich met
de nieuwste high-tech spionage-apparatuur. Handel in gevoelige opsporingsinformatie
is big business. En de misdaadbestrijders? Die kunnen slechts achter de topcriminelen
aanhobbelen.
Amsterdam-West, weken voor de noodlottige aanslag. Topcrimineel Sam Klepper rijdt
rond in zijn gepantserde limousine. Met een druk op de knop legt hij alle telefoonverkeer
in zijn directe omgeving lam. Tegelijkertijd speurt een scanner naar de frequenties
van politiecamera's in Amsterdam-Oost. Op een schermpje ziet hij precies wat de
tegenpartij ziet. Meeluisteren is evenmin een probleem: met zijn computer kraakt
hij de geheimtaal van de politie. In het milieu stond Klepper te boek als een
techno-freak. Om uit handen te blijven van politie en vijanden kocht hij voor
tonnen anti-afluisterkoffers, peilzenders om personen en voertuigen te kunnen
volgen en verborgen camera's ter grootte van een creditcard. Nederland telt volgens
ingewijden maximaal tien criminele techno-freaks la Klepper. Maar ook de lagere
misdaadechelons bewapenen zich met snufjes uit de wereld van contra-observatie.
Al dat moois is gewoon te koop. Niet alleen via moeizame zoektochten in de krochten
van het internet, maar net zo makkelijk bij de Spy Shop in Amsterdam-West. Joegoslavische
bodyguards en andere stromannen doen hier inkopen voor hun grote bazen, die zelf
liever niet publiekelijk boodschappen doen aan de Postjesweg. "Politie en justitie
komen nog wel een enkel keertje bij me langs", zegt eigenaar Dick Offringa. "Als
een klant bijvoorbeeld een zendertje van mij heeft gebruikt bij de voorbereiding
van een moord. Je weet wel, om te kijken waar iemand het beste om zeep geholpen
kan worden. Of wanneer iemand uit mijn klantenkring is vermoord en bij hem thuis
mijn catalogus is gevonden."
Pronkstuk
Volgens Offringa, die tot begin jaren
negentig monopolist was in Nederland, is de inzet van high-tech door criminelen
al lang de kinderschoenen ontgroeid. Zijn zwaarbeveiligde winkel, waar hij aan
Joego's en andere types ook kogelvrije vesten en stroomstootwapens verkoopt, is
daarvan het bewijs. Temidden van een overvloed aan elektronica ligt het pronkstuk:
een bijna veertig mille kostende opspoorkoffer, waarmee het geboefte in no time
verborgen camera's, peilzenders en microfoons kan traceren. "Voor toppers als
Klaas Bruinsma en EtiU. waren mijn spulletjes nog vooral hebbedingetjes. Nu zie
je dat hun opvolgers er veel professioneler mee omgaan." Om te overleven is het
voor de moderne crimineel noodzaak precies te weten wat de tegenpartij doet en
zo min mogelijk prijs te geven van de eigen handel en wandel, redeneert Offringa.
Dodenlijst
Zeker nu. Na de recente serie liquidaties in het Amsterdamse criminele milieu
heeft de politie de aanval geopend op de onderwereld. Met een reeks invallen,
waarbij ruim honderd mensen zijn aangehouden en tientallen wapens in beslag werden
genomen, probeert de recherche de criminelen schrik aan te jagen. Daartoe wordt
het internationaal beproefde recept van de dodenlijst uit de kast gehaald. "Rechercheurs
van de Criminele Inlichtingen Dienst gaan op bezoek bij criminelen om ze te vertellen
dat ze op de dodenlijst staan. Dat een vakbroeder het op ze heeft gemunt," zegt
hoofdinspecteur Paul Gademan, operationeel politiecommandant tijdens een paar
van de recente veegacties in de hoofdstad. "Door te poeren in het milieu worden
hun zaken verstoord. Een dreigende afrekening maakt ze onrustig, ze moeten onderduiken,
deals afblazen." De politie kijkt na het opschudden toe waar het stof naartoe
dwarrelt, hopend op misstappen en onderling verraad. Kortom: nieuwe sporen en
bewijsmateriaal.
Oorlogjes
Die 'tactiek van de korte klap' heeft tot nu toe geleid tot welgeteld serieuze
verdachte. Die zou betrokken zijn bij de schietpartij in het Japanse restaurant
Kobe, waarbij in november twee Joegoslaven en een Nederlandse vrouw om het leven
kwamen. Een alleszins acceptabele score, vindt Hans Vrakking. De scheidend hoofdofficier
van justitie in Amsterdam stelt dat liquidaties zelden worden opgelost. "Wat we
ook doen, het blijven moeilijke zaken. Criminelen zijn voortdurend bezig onderling
oorlogjes uit te vechten. Mensen die iets weten, zwijgen omdat ze anders zelf
worden neergeknald. Wie garandeert me dat de schutter die Jan Femer heeft doodgeschoten,
zelf niet al lang uit de weg is geruimd en gedumpt?" zegt Vrakking, doelend op
de afrekening in september, de eerste uit de reeks. "We mogen blij zijn als we
bij een op de tien liquidaties een dader vinden, en de opdrachtgever is nog lastiger."
Een vergelijkbaar gevoel heeft Vrakking, die Amsterdam eerder bestempelde als
internationaal centrum voor illegale vuurwapenhandel, bij de zoektocht naar depots
vol oorlogstuig. Drie tot vijf depots met tenminste tientallen wapens moeten er
in Amsterdam zijn, vermoedt Vrakking. "We weten ze alleen nog niet te vinden."
Driebergen
De misdaadtop leunt allerminst achterover. Om niet tegen de lamp te lopen
en vakbroeders op veilige afstand te houden, is de honger naar informatie over
de tegenpartij groter dan ooit. Een spionagewedloop is het gevolg. Spin in het
web namens de politie is de Dienst Specialistische Recherche Toepassingen (DSRT)
in Driebergen, beter bekend als de 'sectie stiekem'. Een select groepje techneuten
ontwerpt en fabriceert hier de nieuwste observatiesnufjes, speciaal voor het volgen
van smokkelwaar of het afluisteren van criminelen. Een must, aldus woordvoerder
Ap Folgerts van het Korps Landelijke Politiediensten, waaronder de DSRT valt.
Hij rept met geen woord over de inhoud van de trukendoos. "We leven nu in een
tijd waarin criminelen elkaar ontmoeten via internet. Heel anoniem en vluchtig
allemaal. En diezelfde hoogwaardige technologie gebruiken ze waar mogelijk natuurlijk
ook om ons in de gaten te houden."
Grenzen
De DSRT is steeds bezig nieuwe vondsten te lanceren. "We blijven continu de
grenzen van het toelaatbare verkennen. Maar op een gegeven moment is een trucje
toch weer uitgewerkt." Dat lijkt nu al het geval met de inzet van bugs, piepkleine
afluisterapparaatjes die verstopt onder een tafel live een gesprek doorgeven.
Hetzelfde geldt voor richtmicrofoons, die worden gebruikt om van verre een gesprek
op te pikken. Het heeft jaren geduurd voordat de politie deze observatiemethoden
mocht toepassen. En dat terwijl de criminelen deze technieken al lang gebruikten.
Ze zijn de politie inmiddels alweer een slag voor. Voor Eef Hoos uit Almere, in
het dagelijks leven belangenbehartiger van ex-gedetineerden als voorzitter van
stichting Themis, is contra-observatie inmiddels een booming business. Naar eigen
zeggen heeft hij voor tonnen apparatuur ter beschikking. "Meer dan het gemiddelde
politiekorps. Je moet toch met de tijd mee," zegt Hoos, die ook bekend is met
'conventionele' methodes om onder meer politie-informatie in handen te krijgen.
"Even aangifte doen op een suf politiebureau en als ze even niet opletten, loop
je zo met papieren, floppen en hele pc's naar buiten. Je kunt die zooi van elke
junk krijgen. Voor wat gevoeliger informatie maakt een beetje crimineel gebruik
van lekkende dienders," stelt Hoos. "Meestal niet voor geld, maar voor een wederdienst.
Informatie waardoor zo'n jongen weer eens iemand kan arresteren bijvoorbeeld."
Strippen
De nieuwste hype voor criminelen is het afluistervrij maken van kamers. Tachtig
mille vraagt Hoos voor het compleet strippen van een vertrek, dat vervolgens onzichtbaar
wordt voorzien van gaas met daarop een storend signaal. Dat schakelt elke zender
uit. Voor vijfduizend gulden komt Hoos 'effe scannen' of een ruimte wordt afgeluisterd.
Op speciaal verzoek rijdt hij zijn afluisterbus voor. "Via een straalzender weten
we wat er binnen wordt gezegd of wat er op het toetsenbord van de computer wordt
getypt. Dat doen we ook bij de politie, ja," zegt Hoos zonder blikken of blozen.
Door zijn klussen zegt hij te weten dat hoge politiefunctionarissen met enige
regelmaat overleggen met medewerkers van de Binnenlandse Veiligheids Dienst (BVD).
"Bij voorkeur in ruimtes van de ANWB."
Duivel
Rechercheurs die zich dagelijks bezig houden met de bestrijding van zware
misdadigers zien een groot gevaar in de opkomst van de high-tech-criminelen. Het
maakt de opsporing geregeld gewoonweg onmogelijk. "Dan zie je opeens drie of vier
man rond een drugsdeal. Die luisteren continu of wij met onze versleutelde crypto-taal
in de lucht zijn. Horen ze hoge toontjes, dan smeren ze 'm," zegt een rechercheur,
gespecialiseerd in zware misdaad, die verder anoniem wil blijven. "Sterker nog,
criminelen hebben hun mannetjes binnen telecombedrijven en leasemaatschappijen.
Als ik dan een auto in beslag wil nemen of een telefoon af wil luisteren en daartoe
naar zo'n bedrijf stap, ga ik in feite te biecht bij de duivel." Hij heeft het
gevoel dat hij en zijn collega's onder een glazen stolp opereren, waarbij een
beetje crimineel doodleuk mee kan kijken. "Je moet nog meer op je tellen passen,
ook privSteeds weer andere routes nemen naar vrienden of familie en nooit via
je eigen mobieltje over werk praten."
Behoorlijk
Peter Vogelzang, voorzitter van de Raad van Hoofdcommissarissen, kent de klacht.
Maar volgens hem 'is de technologie in de opsporing heel behoorlijk'. "We lopen
niet te koop met wat we hebben, maar de meeste korpsen zijn toch wel redelijk
uitgerust. Maar dat voorkomt niet dat gegevens, soms gevoelige, weg kunnen lekken."
Vogelzang kent de voorbeelden: rapporten van de Criminele Inlichtingen Dienst
(CID) die nota bene in de cel worden aangetroffen, persoonlijke gegevens van politiepersoneel,
een cd-rom met daarop tienduizend foto's van verdachten en hun antecedenten. De
vraag is volgens Vogelzang wat criminelen met al die informatie doen. "Met een
enorme inspanning is elk beetje informatie bereikbaar. En vergeet niet, criminelen
beschikken over veel geld en middelen. Maar ik betwijfel of ze die wirwar aan
gegevens kunnen interpreteren. Voorlopig zie ik nog geen criminele groepering
die informatie kan analyseren en organiseren zoals een rechercheteam dat kan.
Vooralsnog maken de grote jongens met al die apparatuur vooral elkaar paranoia."
De hoop dat de complete misdaadtop van Nederland ooit nog eens achter tralies
verdwijnt, hebben de opsporingsinstanties immers al lang laten varen. "Natuurlijk,
als we zoals laatst een Charles Z., 'de hakkelaar' Johan V. of een andere grote
boef te grazen kunnen nemen, zullen we het niet laten. Maar we krijgen de wereld
niet schoon. Het is een kwestie van beheersing, voorkomen dat de onderwereld niet
nog meer onnodige burgerslachtoffers maakt in onze bovenwereld," meent hoofdofficier
Vrakking.
Bron BN-de stem
|
